Cień PRL·L&C/2025/030
Pōlskie uczelnie i państwowe spółki
Swistek · · 2 min czytanio
Pōlskie uczelnie i państwowe spółki: patologiczny tandem, co robi z dyplomu papjer do wystawki
U Pōlsce od lat fůnkuje niyformalny łōnd, ale wszyjscy go znajōm:
układ uczelniano-polityczno-biznesowy.
Efekt? Dyplom cołko częściej je nagroda za nazwisko i układy niź za wiedza.
To niy je teoria spiskōw.
To je codzienność tysiąckōw studentōw, kere widzōm na wōsne oczō, jak fůnkuje ten system.
Jedni sie uczōm latami. Inni ino odbierajōm dyplom.
We normalnych krajach dyplom = kompetencje.
U Pōlsce bywa, że dyplom = sponsor uczelni abo fucha w państwowej spółce.
Student bez układu musy:
zdawać kolokwia,
robić projekty,
płacić za akademik,
harować po nocach.
A „namaszczeni” z państwowych molochów:
pojawiōm sie ino na pjerwym i ostanim zjeździe,
zaliczenia „sie robiom”,
a dyplom ćeka gotowy, bo uczelnio niy bedzie psuła relacji ze sponsorem.
Niy ma sie co dziwować, że Zachōd patrzy na taki system z rezerwōm.
Akademicka korupcja? Kiedys koperta. Dziyś „układ”
Twoja historia o profesorze, kere „zbierał po 300 zł bo budował dom”, niy je wyjątkom.
Tak wyglądał systemowy standard na wielu uczelniach.
Dziyś je to barzij elegantsko, ale tak samo brudzno:
niy koperty, ino „ułatwienia”,
niy łapówki, ino „indywidualne ścieżki”,
niy przymus, ino „prośba o zrozumienie”.
Ale efekt je ten sam:
kto ma wejścia — ten ma dyplom.
Państwowe spółki: fabryki papjerowych kwalifikacyji
Spółki Skarbu Państwa są od lat obstawiane politycznie.
Zarządy sie zmieniają jak ekipa przy władzy.
I oczywiście — „swoi ludzie” muszą miec dyplom.
To tworzy chore zjawisko:
uczelnio dostaje piniądze,
spółka dostaje dyplomy,
układ sie kręci,
a zwykły student niech siedzio cicho i niy przeszkoda.
I jak tu oczekiwać, że zachodni pracodawca potraktuje dyplom z Pōlski tak samo poważnie, jak dyplom z Niemiec czy Holandii?
„Świynte świny” ponad standardami. Reszta niech sie męczy.
U tukej w kraju wciąż fůnkuje zasada:
„Co wolno wojewodzie, to niy tobie, smrodzie.”
Na szczycie:
polityczne nominacje,
dyplomy za nazwisko,
etaty „po linii i układzie”,
zero odpowiedzialności.
Na dole:
studenci płacōm za kajdy wpis,
pracowniki walczący o przetrwanie,
sygnaliści wyrzucani za mówienie prawdy,
młode ludzie, kere widzōm absurd i uciekajōm z kraju.
I tukej przeca dyplom z Pōlski je traktowany z ostrożnością na Zachōdzie
I przeca dlatego dyplom z Pōlski bywa potraktowany ostrożnie na Zachōdzie.
Niy dlatego, że Pōlacy byli słabsi — Pōlacy som świetni.
Ale system, kere przez lata:
tolerował kopertowe zaliczenia,
rozdawał dyplomy „po znajomości”,
wspierał uczelnie piniyndzmi politycznych spółek,
promował układy zamiast kompetencji,
…siłą rzeczy zaczōł przypominać wschodnie standardy sprzed upadku muru, gdzie:
część kwalifikacyj funkcjonowała ino na papjerze, a niy w realnej weryfikacyji umiejętności.
Oczywiście — to niy dotyczy całej Pōlski.
Sōm uczelnie i środowiska, kere fůnkujom uczciwie i trzymają wysoki poziom.
Ale wōnś jeszcze je baro miejsc, gdzie stare praktyki maja sie cołkiem dobrze — i to wōns to psuje obraz całości.
Dlatego mom nadzieje, że tukej zjawiska bōndźe znikać, a dyplom z Pōlski bōdzie kojarzōny z wiedzą, a niy z układem.
Bo potencjał momymy ogromny — ino system musi dojrzeć do naszych możliwōści.